Uashington, 01 tetor, argument.mk/ – Presidenti amerikan Donald Trump ka fajësuar sërish sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse për rritjen e fortë të çmimeve të naftës në SHBA, duke argumentuar se dëmtimi i kapaciteteve ruse të përpunimit po ndikon më shumë në treg sesa lufta në Lindjen e Mesme.
Duke folur në Shtëpinë e Bardhë më 30 shtator, Trump tha se administrata po shqyrton edhe një ndalim të eksporteve amerikane të naftës, me synimin për të rritur furnizimin në tregun vendas dhe për të ulur çmimet. Megjithatë, ai paralajmëroi se një masë e tillë mund të ketë efekt negativ edhe mbi çmimin e benzinës.
Trump argumentoi se sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse kanë reduktuar prodhimin e naftës së përpunuar dhe kanë krijuar presion mbi furnizimet globale.
“Nafta është dëmtuar shumë më tepër nga ajo që po ndodh në Rusi sesa nga Lindja e Mesme”, tha Trump, duke iu referuar sulmeve ndaj rafinerive ruse.
Por sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, dha një tablo më të gjerë. Ai tha se tregu po përballet me humbje të eksporteve nga disa zona të rëndësishme, përfshirë Lindjen e Mesme dhe Kinën, duke e bërë furnizimin global më të ngushtë.
Presioni mbi tregun amerikan është bërë veçanërisht i madh. Çmimi i naftës në SHBA ka arritur një rekord prej rreth 6.53 dollarësh për gallon, sipas të dhënave të AAA, ndërsa benzina është rritur ndjeshëm gjatë vitit të fundit.
Rritja e çmimeve lidhet me një kombinim faktorësh: ndërprerjet e furnizimeve në Lindjen e Mesme, dëmtimi i kapaciteteve të rafinerive ruse nga sulmet ukrainase, reduktimi i eksporteve kineze dhe nivelet e ulëta të rezervave të karburanteve në tregjet kryesore.
Trump kishte bërë të njëjtin argument edhe më herët, kur i kërkoi presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky të ndalonte sulmet ndaj infrastrukturës ruse të naftës.
Sipas Reuters, sulmet me dronë me rreze të gjatë kanë dëmtuar prodhimin rus të karburanteve dhe kanë shkaktuar mungesa të benzinës në disa pjesë të Rusisë.
Në të njëjtën kohë, lufta me Iranin ka goditur furnizimet globale të karburanteve. Eksportet e naftës së përpunuar nga Lindja e Mesme janë reduktuar ndjeshëm, ndërsa trafiku përmes Ngushticës së Hormuzit është penguar nga konflikti. Reuters raportoi se eksportet e naftës së përpunuar nga Lindja e Mesme ranë në rreth 800 mijë fuçi në ditë gjatë mars-gushtit.
Edhe Banka Qendrore Evropiane ka paralajmëruar se çmimet e larta të naftës mund të shtojnë presionin mbi inflacionin, duke përmendur njëkohësisht ndërprerjet e furnizimit nga lufta në Lindjen e Mesme dhe sulmet ndaj rafinerive ruse.
Ndërkohë, Trump po përballet me presion të madh për të ulur çmimet e karburanteve në SHBA, veçanërisht përpara zgjedhjeve të mesmandatit në nëntor.
Administrata amerikane po shqyrton disa masa, përfshirë kufizimin e eksporteve të naftës, kufizime vullnetare nga rafineritë dhe përdorimin më të gjerë të karburantit pa taksa për sektorë të caktuar. Por ekspertët paralajmërojnë se kufizimi i eksporteve amerikane mund të ketë pasoja edhe në tregun global dhe të mos sjellë uljen e pritshme të çmimeve.
Në thelb, ndërsa Trump e vendos theksin te sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse, të dhënat dhe analizat e tregut tregojnë se rritja rekord e çmimeve të naftës në SHBA është rezultat i disa goditjeve të njëkohshme ndaj furnizimeve globale, nga Rusia dhe Lindja e Mesme deri te Kina dhe rezervat e ulëta të karburanteve.
