Pesë ditë para hyrjes në fuqi të liberalizimit të tregut të energjisë elektrike në Kosovë, Oda Ekonomike Amerikane ka paralajmëruar për pasoja serioze që ky tranzicion i parakohshëm mund të ketë për bizneset, punësimin dhe konkurrueshmërinë ekonomike të vendit.
Në një deklaratë për media, Oda Amerikane shprehet se përkundër faktit që liberalizimi i tregut të energjisë është një qëllim i mirëpritur në parim, “suksesi i tij cenohet nga mungesa e kushteve reale të tregut.”
Sipas saj, pavarësisht ekzistencës së furnizuesve të licencuar, “vetëm njëri është plotësisht funksional, duke i lënë bizneset pa zgjedhje efikase dhe duke i ekspozuar ndaj rritjeve të çmimit të energjisë elektrike prej mbi 200%.”
Kjo situatë, sipas Odës nuk përbën një treg konkurrues, por një tranzicion të parakohshëm që imponon një shok të menjëhershëm financiar për bizneset.
“Varësia e plotë e Kosovës nga energjia elektrike, pa qasje në burime alternative si gazi natyror, i bën të paqëndrueshme krahasimet me modelet e tjera rajonale të liberalizimit. Mjedisi energjetik i vendit, kërkon një qasje të kujdesshme në disa faza, e jo një liberalizim për të cilin është dhënë njoftim prej vetëm tre muajsh dhe pa mbështetje kalimtare”, thuhet në deklaratë.
Po ashtu, Oda ngre shqetësime për mungesën e transparencës institucionale në këtë proces.
“Mungesa e një Kuvendi funksional dëmton më tej llogaridhënien institucionale dhe ngre shqetësime serioze në lidhje me legjitimitetin e zbatimit të një ndryshimi kaq të madh”, thuhet më tej në reagimin e saj.
Për këtë arsye, Oda Amerikane i ka bwrw thirrje Zyrës së Rregullatorit të Energjisë që të “shtyjë afatin e 1 qershorit dhe të shfrytëzojë periudhën pasuese për sigurimin e kushteve të nevojshme rregullative, teknike dhe të tregut për një sektor energjie vërtet konkurrues.”
Sipas saj nëse nuk adresohen këto shqetësime, liberalizimi rrezikon të shkaktojë “dëme afatgjata në ekonominë, klimën e biznesit dhe konkurrueshmërinë e Kosovës.”
