Londër, 27 gusht, argument.mk/ – Një pacient në Britani të Madhe është bërë personi i parë në botë, që i është nënshtruar një operacioni në tru me ndihmën e inteligjencës artificiale (IA) në kohë reale. Mjekët arritën t’i heqin tumorin me sukses, sipas BBC.
Rhys Hibbert, 48 vjeç, babai i dy fëmijëve nga Bedfordshire, kishte një tumor jo kanceroz në gjëndrën e hipofizës, një organ i vogël në bazën e trurit, që prodhon hormone të rëndësishme për trupin.
Tumori ishte rreth 11 milimetra dhe ndodhej shumë pranë enëve kryesore të gjakut, që furnizojnë trurin dhe nervave që kontrollojnë shikimin.
Ndërsa tumori rritej, ai filloi t’i shtypte nervat e shikimit dhe t’i ngushtonte fushën pamore. Mjekët paralajmëruan se pa ndërhyrje, ai mund të humbiste shikimin.
Si ndihmoi inteligjenca artificiale?
Gjatë operacionit, mjekët përdorën një kamer të hollë që futet përmes hundës deri në bazën e trurit.
Tumori ishte i fshehur pas shtresave të kockës dhe indeve, ndërsa enët e gjakut dhe nervat e rëndësishëm nuk dukeshin gjithmonë qartë. Në këtë moment hyri në përdorim IA-ja.
Sistemi analizonte pamjet e operacionit në kohë reale dhe i ndihmonte kirurgët të dallonin se ku mund të ndodheshin enët e gjakut dhe nervat e rëndësishëm.
Ai shënonte në ekran zonat ku kirurgët duhej të ishin më të kujdesshëm dhe tregonte pjesët ku ishte më e sigurt të hiqej tumori.
Në njëfarë mënyre, studiuesit e përshkruajnë atë si një “palë të dytë sysh” për kirurgun.
IA-ja ishte trajnuar duke përdorur qindra video të operacioneve të mëparshme për heqjen e tumoreve të hipofizës.
Sistemi mësoi të dallonte strukturat e rëndësishme anatomike, si enët e gjakut dhe nervat.
Megjithatë, IA-ja nuk e drejtoi operacionin. Kontrollin e plotë e kishin kirurgët, të cilët vendosnin vetë nëse do të ndiqnin apo jo sugjerimet e sistemit.
Çfarë rezultati pati?
Operacioni ishte i suksesshëm dhe tumori u hoq. Pas ndërhyrjes, Hibbert tha se shikimi i tij ishte përmirësuar ndjeshëm dhe se kishte rifituar energjinë që i kishte munguar prej kohësh.
“Më ka kthyer jetën”, tha ai.
Studiuesit duan tani ta testojnë teknologjinë në një numër më të madh pacientësh, për të parë nëse mund të përdoret në mënyrë të sigurt edhe në operacione të tjera.
Synimi afatgjatë është krijimi i një sistemi të ngjashëm me një “ChatGPT për kirurgët” – një teknologji që mund t’u japë mjekëve këshilla në kohë reale gjatë operacionit, ndërsa vendimin përfundimtar e merr gjithmonë kirurgu.
