Shkup – Prishtinë, 10 gusht, Zhurnal.mk – Mbretëria e Bashkuar mund të rifitojë aksesin në tregun e vetëm të Bashkimit Evropian, por me një marrëveshje krejtësisht të ndryshme nga kthimi në anëtarësimin në BE.
Propozimi i paraqitur nga ish-deputeti konservator britanik Nick Boles parashikon krijimin e një “konfederate evropiane” të re, e cila do të lidhë tregun e lirë evropian me angazhimet mbrojtëse të NATO-s. Përveç anëtarëve të BE-së dhe Mbretërisë së Bashkuar, kjo konfederatë do të përfshinte edhe vende si Ukraina, Zvicra, Norvegjia dhe Ballkani Perëndimor – përfshirë Bosnjën dhe Hercegovinën.
Sipas propozimit, Mbretëria e Bashkuar do të merrte një rol më të madh sigurie në Evropë në këmbim të aksesit në tregun e vetëm të mallrave. Londra do të angazhohej të shpenzonte 3.5 përqind të PBB-së së saj për mbrojtje, por edhe të zgjeronte mburojën e saj bërthamore në vendet evropiane që nuk janë anëtare të NATO-s.
Në të njëjtën kohë, Britania do të fitonte akses në tregun e vetëm të mallrave të BE-së, pa pasur nevojë të pranonte lëvizjen e lirë të njerëzve ose të miratonte euron.
Boles beson se një model i tillë mund të jetë një mënyrë për të kapërcyer problemet që lindën pas Brexit, por edhe për të zgjidhur disa nga çështjet me të cilat përballet Bashkimi Evropian.
Propozimi i kushton vëmendje të veçantë Ukrainës. Ajo do të mbante një ushtri të fortë brenda konfederatës, e cila do të përfaqësonte një nga pengesat kryesore për çdo agresion të ardhshëm rus, ndërsa në të njëjtën kohë do të ndante përvojën dhe teknologjitë e saj në fushën e dronëve me partnerët evropianë.
Vendet e Ballkanit Perëndimor në konfederatë
Një nga pjesët më interesante të propozimit është mundësia e përfshirjes së vendeve të Ballkanit Perëndimor në strukturën e re evropiane.
Kjo do të hapte hapësirë për pjesëmarrjen e vendeve si Bosnja dhe Hercegovina, Serbia, Mali i Zi, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe vende të tjera në rajon, megjithëse kushtet specifike për anëtarësimin e tyre ende nuk janë përcaktuar.
Boles beson se një model i tillë mund të ndihmojë edhe Brukselin në zgjidhjen e problemeve që ka me zgjerimin e BE-së, veçanërisht kur bëhet fjalë për Ukrainën, Shqipërinë dhe Serbinë.
“Nëse përpiqemi të negociojmë në mënyrë bilaterale dhe ta bindim BE-në të na japë akses në tregun e vetëm për mallra, nuk do të kemi sukses. Por nëse ofrojmë një propozim që adreson edhe probleme të tjera që kanë ato, siç është Ukraina, atëherë negociatat mund të jenë shumë më të lehta”, tha Boles.
Ai beson se kjo do të tregonte se kjo nuk është vetëm një çështje me interes britanik, por e një marrëveshjeje më të gjerë evropiane.
Ideja përfshin gjithashtu lëvizshmërinë e të rinjve.
Përveç tregut të përbashkët dhe bashkëpunimit në mbrojtje, propozimi parashikon edhe forma shtesë të bashkëpunimit midis Britanisë dhe BE-së, duke përfshirë programet e lëvizshmërisë së të rinjve dhe bashkëpunimin në fushën e inovacionit teknologjik.
Boles foli gjithashtu me një numër politikanësh dhe këshilltarësh britanikë të mëparshëm dhe aktualë para se të publikonte propozimin, përfshirë ish-kryeministrin Gordon Brown dhe ish-ministrin Michael Gove.
Është e rëndësishme të theksohet se ky propozim nuk është politika e qeverisë britanike, por autorët e tij besojnë se ka vend për një ide të tillë, pasi Londra përpiqet të ripërcaktojë marrëdhëniet me Brukselin pas Brexit.
Qeveria britanike tashmë po përgatit propozime për thellimin e bashkëpunimit me Bashkimin Evropian dhe ato duhet të diskutohen në samitin e liderëve të planifikuar për tetor.
Çfarë do të thoshte kjo për BeH?
Nëse ideja e një “konfederate evropiane” do të pranohej ndonjëherë, vendet e Ballkanit Perëndimor mund të fitonin një kornizë të re për bashkëpunim politik, ekonomik dhe të sigurisë me pjesën tjetër të Evropës.
Për Bosnjën dhe Hercegovinën, kjo potencialisht do të nënkuptonte një tjetër kuadër evropian në të cilin ajo mund të merrte pjesë, paralelisht me procesin e pranimit në Bashkimin Evropian.
Megjithatë, për momentin ky është vetëm një propozim nga një ish-politikan britanik, dhe jo një plan zyrtar i BE-së ose i qeverisë britanike, shkruan gazeta britanike Telegraph.
