Shkup, 12 gusht Zhurnal.mk – Kryetari i Shkupit, Orce Gjorgjievski, në një konferencë të jashtëzakonshme për media piu një gotë ujë të mbushur nga ujësjellësi i Shkupit, me qëllim që publikisht të hedhë poshtë spekulimet e shfaqura gjatë 24 orëve të fundit se uji në Shkup nuk është i sigurt për pije.
Bëhet fjalë për pretendimet se në ujë është gjetur bakteria Escherichia coli dhe se ekziston rrezik potencial për përhapje masive të infeksionit. Gjorgjievski tha se mesazhet që janë shpërndarë masivisht në rrjetet sociale për gjoja kontaminimin e ujit janë dezinformata dhe akuzoi SDSM-në dhe një “parti satelite që e ndihmon”, pa specifikuar se për cilën parti bëhet fjalë, por duke lënë të kuptohet se aludon për Levicën.
“Disa qendra po përhapin panik. Kjo filloi disa ditë më parë, me pretendime në terren se ekzistonte rrezik për shkak të një deponie 30 kilometra larg burimit Rashçe, e cila mund të rrezikonte burimin. Sot deponia po pastrohet, por askush nuk përmendi se ajo deponi ndodhet 30 kilometra larg Rashçes”, tha kryetari i Shkupit.
Sipas tij, mesazhet janë shpërndarë edhe në grupe të prindërve të fëmijëve parashkollorë, kopshteve dhe shkollave fillore, me pretendime se “një zonjë kishte marrë vesh nga shoqja e saj” se analizat kishin treguar se uji ishte i infektuar me baktere.
“Nuk ekziston asgjë e tillë dhe ne kemi një nga pesë ujërat dhe burimet më të mira në Evropë. Unë nuk jam përbindësh që do të lejoj të rrezikohet qoftë edhe një jetë e qytetarëve të mi”, deklaroi Gjorgjievski.
Ai i cilësoi këto mesazhe si “përhapje të histerisë të barasvlershme me një sulm terrorist”, duke paralajmëruar se profilet e partive opozitare do t’i dorëzohen Ministrisë së Punëve të Brendshme.
“Ky është një sulm i organizuar, përhapje e panikut dhe frikës. E kuptoj politikën dhe në politikë ndonjëherë lejohen disa gjëra të palejueshme, por do të ketë veprime”, shtoi ai.
Gjorgjievski informoi gjithashtu se NP “Ujësjellësi dhe Kanalizimi” – Shkup kryen çdo ditë 36 analiza të mostrave të ujit nga lokacione të ndryshme, të cilat ndryshojnë çdo ditë.
Ndërkohë, pothuajse në të njëjtën kohë me konferencën e kryetarit të Shkupit, Prokuroria Publike e Shkupit njoftoi se ka hapur lëndë pas marrjes së informacionit për ndotje të madhe të mjedisit me mbetje në zonën e mbrojtur pranë burimeve të Rashçes.
Nga Prokuroria bëjnë të ditur se prokurori kompetent publik do të koordinojë aktivitetet e Inspektoratit Shtetëror të Mjedisit dhe shërbimeve kompetente inspektuese për të kontrolluar origjinën e deponisë, si dhe pasojat e mundshme.
“Nëse konstatohen elemente të veprës penale kundër mjedisit dhe identifikohen autorët, Prokuroria Publike do të veprojë në përputhje me kompetencat për ndjekje penale”, thuhet në njoftimin e Prokurorisë.
Reagimi i Prokurorisë vjen pas paralajmërimit të djeshëm të SDSM-së opozitare se pranë burimit të Rashçes po përgatitet një katastrofë e re ekologjike.
Socialdemokratët pretenduan se pranë burimit të Rashçes është krijuar një deponi ilegale dhe kërkuan reagim urgjent nga institucionet kompetente, duke vlerësuar se gjendja mund të përbëjë rrezik për burimin që furnizon me ujë Shkupin.
Sekretari i përgjithshëm i partisë, Aleksandar Sasha Dimitrijeviq, gjatë një konference për media në vendngjarje, tha se mbetjet ndodhen në zonën e mbrojtur pranë Rashçes dhe kërkoi nga Qeveria dhe autoritetet lokale të tregojnë se kush ka lejuar krijimin e deponisë dhe nëse është bërë vlerësim i rreziqeve të mundshme.
“Kjo është një kërcënim i drejtpërdrejtë për ujin e pijshëm dhe shëndetin e qytetarëve”, deklaroi Dimitrijeviq.
Por, sipas ekspertëve të kontaktuar nga “Fokus”, çështja më serioze nuk është domosdoshmërisht deponia aktuale pranë Rashçes, por deponia industriale e Jugohromit në Jegunovcë, e cila përmban krom gjashtëvalent.
Hidroinxhinieri Boris Naçkov, i cili për më shumë se 20 vjet ka qenë drejtor teknik në NP “Ujësjellësi dhe Kanalizimi” – Shkup, thotë se uji që kalon nëpër rrjetin e ujësjellësit të Shkupit është i sigurt për pije dhe kontrollohet vazhdimisht.
Megjithatë, ai paralajmëron se duhet të gjendet sa më shpejt një zgjidhje e përhershme për deponinë e Jugohromit.
“Duhet sa më urgjentisht të fillojë realizimi i gjetjes së një zgjidhjeje të përhershme për deponinë e Jugohromit. Ajo përmban krom gjashtëvalent, i cili është jashtëzakonisht i rrezikshëm nëse e kalon barrierën natyrore nën malin Zheden dhe arrin deri te akuiferi i Zhedenit, nga ku uji shkon drejt burimeve të Rashçes”, paralajmëron Naçkov.
Me këtë qëndrim pajtohet edhe Iva Petrovska, koordinatore për “hot spots” në organizatën joqeveritare “EkoSvest”, e cila e cilëson deponinë industriale të Jugohromit si shumë më të rrezikshme sesa deponia ilegale që aktualisht është në qendër të vëmendjes së opinionit.
“Deponia industriale është shumë më e rrezikshme dhe kërkon sanim urgjent. Mund të na ndodhë një katastrofë me përmasa të papara”, paralajmëron Petrovska.
Sipas saj, aktualisht ekziston një shtresë natyrore argjile që shërben si barrierë ndërmjet deponisë me krom dhe ujërave të burimit. Por nëse kromi gjashtëvalent depërton në ujërat e Rashçes, pasojat do të ishin jashtëzakonisht serioze.
Ajo vlerëson se në një skenar të tillë do të rrezikohej furnizimi me ujë i afërsisht një të tretës së popullsisë së Maqedonisë së Veriut.
Petrovska konsideron se zgjidhja më e përshtatshme do të ishte izolimi i plotë i deponisë, përkatësisht një zgjidhje e tipit “sarkofag”, duke iu referuar edhe studimit të përgatitur nga Instituti i Ndërtimtarisë.
Sipas saj, përgjegjësinë për zgjidhjen e problemit duhet ta marrin së bashku dhe në mënyrë të koordinuar Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Ministria e Shëndetësisë, Qyteti i Shkupit dhe NP “Ujësjellësi dhe Kanalizimi”.
Pra, ndërsa institucionet dhe autoritetet e Shkupit thonë se uji i pijshëm aktualisht është i sigurt, paralajmërimet e ekspertëve e zhvendosin vëmendjen te një problem shumë më afatgjatë: deponia e Jugohromit në Jegunovcë dhe rreziku potencial nga kromi gjashtëvalent për sistemin e ujërave nëntokësore dhe burimin e Rashçes.
