Shkup, 14 shtator – Maqedonia është shtet funksional me kapacitet politik që t’i zgjidh çështjet e hapura dhe të mos lejojë përsëritjen e vitit 2001, kur u kërcënua integriteti territorial, uniteti dhe sovraniteti i shtetit, thotë për “Fokus” Pavle Trajanov.
Flet koordinatori aktual kombëtar për parandalimin e ekstremizmit të dhunshëm dhe luftën kundër terrorizmit dhe ish-ministri i Punëve të Brendshme, Pavle Trajanov, i cili ndër të tjera flet për njoftimet për destabilizimin.
Sipas tij, qeveria e re ka kapacitete politike dhe institucionale për të parandaluar, siç thekson, konfliktet ndëretnike në shkallë më të gjerë.
Ti, për fat të keq, je njeriu që parashikoi krizat e sigurisë si të vitit 1991 ashtu edhe të 2001-shit. Bazuar në gjithë atë përvojën tuaj profesionale, a janë njoftimet se një skenar i ngjashëm i kanoset Maqedonisë edhe tani?
Jam krenar që kam qenë një nga bartësit e krijimit të një shteti të pavarur dhe të pavarur për maqedonasit dhe të gjithë qytetarët e tjerë që jetojnë në Maqedoni. Ai proces ishte jashtëzakonisht kompleks dhe i vështirë me sfida të mëdha.
Në atë kohë unë isha në krye të forcës së vetme të armatosur në Maqedoni dhe me sukses i rezistuam APJ-së, duke konfiskuar të dhënat ushtarake shpëtuam dhjetëra mijëra të rinj nga vdekja në fushat e betejës në Kroaci dhe Bosnje dhe siguruam kufijtë e Maqedonisë.
Pas 33 vjetësh nga shpallja e pavarësisë dhe 22 vjet nga konflikti i armatosur me të gjitha problemet sistematike, Maqedonia është një shtet funksional me kapacitet politik për të zgjidhur çështjet e hapura dhe për të mos lejuar përsëritjen e vitit 2001, kur integriteti territorial, uniteti dhe sovraniteti i shtetit.
Idetë e ndarjes së Maqedonisë, përçarja dhe dobësitë e sistemit të sigurisë dhe mbrojtjes kontribuan në kapitullimin klasik dhe nënshkrimin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, e cila ishte bazë për paqen, por nuk zgjidhi çështjet e bashkëjetesës, por thelloi ndarjet në baza etnike dhe mbyllje në geto etnike. Është më se e qartë se duhet të hapen të gjitha çështjet që e rëndojnë dhe e pengojnë Maqedoninë të ecë përpara.
Ligji i gjuhëve dhe balancuesi në vetvete imponohen si shkas për disa skenarë të mundimshëm. A ka kapacitet qeveria t’i zgjidhë këto çështje të hidhura pa përshkallëzim të mëtejshëm?
Një nga çështjet kryesore është gjuha, e cila duhet të jetë një mjet kuptimi, jo bazë për manipulime dhe konflikte. Ligji për gjuhët përmban dispozita që duhet të harmonizohen me konventat ndërkombëtare dhe Kushtetutën e Maqedonisë, veçanërisht në lidhje me përdorimin ndërkombëtar.
“Badenteri”, “Balancieri”, partishmëria dhe korrupsioni, u bënë kategori vlerash, shkatërruan institucionet dhe e sollën shtetin në kolaps. Kryesia e BDI-së me shumë mjeshtëri përdori mekanizmat etnikë dhe lakminë për pushtet të partive të shumicës, deri në zgjedhjet e fundit parlamentare. BDI është në opozitë dhe duhet ta pranojë.
Megjithatë, BDI nuk pajtohet me këtë dhe ka shpallur betejën për legjitimitet. Çfarë mendoni për rregullin “fituesi me fitues”?
Në Marrëveshjen Kornizë të Ohrit nuk ka as bazë kushtetuese, as ligjore, as zgjidhje që kërkon formimin e qeverisë “fitues me fitues”, gjegjësisht që BDI të jetë pjesë e qeverisë, pavarësisht se në zgjedhje ishte në një koalicion me parti që përfaqësojnë interesat e bashkësive të tjera etnike. VLEN përbëhet nga katër parti shqiptare dhe është përfaqësues legjitim në qeveri.
Ajo që ndodhi pas konfliktit, që një formacion paraushtarak të shndërrohet në parti dhe të sundojë për 20 vjet është një precedent historik dhe njoftimet se mund të përsëritet është një ide e çmendur.
Për faktin se ekziston një skenar i tillë për destabilizimin e Maqedonisë, ka paralajmërime nga njohës të situatës në BDI nga Shqipëria dhe Kosova, si dhe nga vende të tjera.
