Kopenhagen, 19 shtator argument.mk/ – Shtetet e Bashkuara, Danimarka dhe Grenlanda kanë arritur një marrëveshje që i hap rrugë zgjerimit të pranisë ushtarake amerikane në Grenlandë, ndërsa pengon shtetet rivale të SHBA-së të krijojnë baza në ishull.
Sipas Reuters, presidenti amerikan Donald Trump njoftoi marrëveshjen të premten përmes një postimi në Truth Social, duke thënë se ajo do t’u garantojë Shteteve të Bashkuara mundësinë për të ndërmarrë masat e nevojshme për sigurinë dhe mbrojtjen e Grenlandës dhe SHBA-së.
Trump tha se marrëveshja nuk ka afat skadimi dhe se SHBA-ja së shpejti do të zgjerojë praninë e saj ushtarake në ishull.
“Kjo është një ëndërr e bërë realitet për Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, shkroi Trump.
Megjithatë, marrëveshja nuk përmbush synimin e mëhershëm të Trumpit për ta blerë ose marrë nën kontroll Grenlandën. Reuters raporton se negociatat kanë përfunduar me një marrëveshje që fokusohet në sigurinë dhe praninë ushtarake amerikane.
Zyra e kryeministrit danez deklaroi se marrëveshja do të forcojë sigurinë në Atlantikun e Veriut dhe në Arktik.
Edhe kryeministri i Grenlandës, Jens-Frederik Nielsen, tha se marrëveshja merr parasysh interesat e Grenlandës dhe pozitën e saj në bashkëpunimin ndërkombëtar.
Sipas një zyrtari të Departamentit amerikan të Shtetit, marrëveshja ndalon shtetet që nuk janë pjesë e NATO-s të ndërtojnë baza në Grenlandë dhe u lejon vetëm SHBA-së dhe aleatëve të saj të kryejnë investime të caktuara strategjike në ishull.
Marrëveshja parashikon gjithashtu qasje të përhershme të SHBA-së në Grenlandë, të drejta për baza dhe fluturim, ndërsa sipas zyrtarit amerikan, këto të drejta do të vazhdonin të zbatoheshin edhe nëse Grenlanda do të bëhej e pavarur nga Danimarka.
SHBA-ja tashmë ka të drejta të gjera për fluturime dhe baza ushtarake në Grenlandë, në bazë të një traktati të vitit 1951. Ishulli aktualisht pret një bazë të Forcave Hapësinore amerikane në veriperëndim.
Reuters thekson se ende nuk janë të qarta të gjitha detajet e marrëveshjes, përfshirë ato nëse do të ndërtohen baza të reja amerikane. Grenlanda është territor autonom i Danimarkës dhe banorët e saj kanë shprehur synimin për pavarësi, ndërsa në të kaluarën kanë kundërshtuar përpjekjet amerikane për të rritur kontrollin mbi ishullin.
