Shkup, 7 korrik, Zhurnal.mk – Gjatë vitit të kaluar në vend janë krijuar gjithsej 755,7 mijë tonë mbeturina komunale, që do të thotë se çdo banor ka prodhuar mesatarisht 417 kilogramë mbeturina.
Të dhënat tregojnë se sasia e mbeturinave është ulur për rreth pesë për qind krahasuar me vitin 2024, pra janë krijuar rreth 20 kilogramë më pak mbeturina për banor. Mesatarja është më e ulët edhe në krahasim me vendet evropiane.
Nga sasia totale e mbeturinave komunale të krijuara, pothuajse 640 mijë tonë kanë përfunduar në deponi. Edhe pse qytetarët kanë krijuar më pak mbeturina, ndërmarrjet komunale kanë mbledhur sasi më të mëdha krahasuar me vitin paraprak.
Sipas Entit Shtetëror të Statistikave, rritja e mbledhjes së mbeturinave i atribuohet zgjerimit të sistemit të grumbullimit kolektiv dhe përfshirjes së një numri më të madh vendbanimesh.
Statistika përfshin edhe mbeturinat nga aktivitetet ekonomike. Industria në vitin 2024 ka krijuar rreth 1,2 milionë tonë mbeturina, që përbën afërsisht 655 kilogramë për banor në vit. Kjo sasi është dukshëm më e ulët krahasuar me mesataren evropiane, ku mbeturinat industriale për banor në disa vende arrijnë disa mijëra kilogramë në vit.
Pjesa më e madhe e mbeturinave komunale në vend vjen nga amvisëritë. Sipas të dhënave, madje 84 për qind e sasisë totale të mbeturinave krijohet nga qytetarët në shtëpitë e tyre, ndërsa 16 për qind e mbeturinave vjen nga sektori komercial – dyqane, restorante dhe zyra.
Analiza e përbërjes së mbeturinave tregon se niveli i selektimit mbetet i ulët. Pjesa më e madhe, rreth 553 mijë tonë, është mbeturinë e përzier komunale. Nga mbeturinat e selektuara, pjesën më të madhe e zë mbeturina organike me rreth 35 mijë tonë, pastaj plastika me 15,5 mijë tonë dhe letra me rreth 10 mijë tonë, ndërsa sasia e metalit të ndarë është minimale.
Sasitë më të mëdha të mbeturinave krijohen dhe mblidhen në Rajonin e Shkupit, ndërsa më pak mbeturina regjistrohen në Rajonin Verilindor.
Sa i përket mbeturinave industriale, Maqedonia është ndër vendet evropiane me sasi më të ulëta. Në vend krijohen rreth 655 kilogramë mbeturina industriale për banor në vit, ndërsa mesatarja në Bashkimin Evropian është rreth 4.850 kilogramë.
Edhe pse Gjermania krijon sasitë më të mëdha të mbeturinave industriale në BE, një pjesë e madhe e tyre rikthehet në procesin e prodhimit. Shembull i ngjashëm është Sllovenia, e cila krijon më shumë mbeturina industriale se Maqedonia, por ka një nivel dukshëm më të lartë të riciklimit dhe përpunimit të tyre.
Si problem i veçantë në të dhënat maqedonase del pjesëmarrja e mbeturinave të rrezikshme, pra toksike. Në vend ato përbëjnë rreth një të katërtën e mbeturinave industriale, ndërsa në Bashkimin Evropian pjesëmarrja është rreth pesë për qind, gjë që lidhet me teknologjitë më të avancuara për trajtimin dhe neutralizimin e mbeturinave që në kapacitetet prodhuese.
