Shkup, 10 gusht, Zhurnal.mk – Pacientët onkologjikë në Maqedoninë e Veriut po përballen me një tjetër alarm serioz në sistemin shëndetësor. Skaneri i vetëm publik PET/CT në vend ende nuk funksionon, ndërsa nuk ka një afat të qartë se kur pacientët do të mund t’i nënshtrohen përsëri ekzaminimeve.
Bëhet fjalë për një pajisje jetike për pacientët me kancer, pasi PET/CT ndihmon mjekët të përcaktojnë përhapjen e sëmundjes, të vlerësojnë efektin e terapisë dhe të vendosin nëse trajtimi duhet të vazhdojë, të ndryshohet apo të ndërpritet.
Por ndërsa pacientët presin, koha kalon dhe diagnoza e tyre mbetet pezull.
Nga Instituti Universitar për Tomografinë me Emetim Pozitronesh bëjnë të ditur se problemi lidhet me pajisjet e nevojshme për prodhimin e radioizotopeve dhe se servisuesi i autorizuar po punon për eliminimin e defektit.
Institucioni pranon gjithashtu se gjatë viteve të fundit nuk është ndjekur protokolli për mirëmbajtjen parandaluese të pompës së difuzionit, pastrimin e saj dhe zëvendësimin e vajit çdo pesë vjet.
Pacientët presin, disa detyrohen të paguajnë deri në 1.300 euro
Situata është veçanërisht shqetësuese për pacientët që kanë përfunduar disa cikle terapie dhe duhet të bëjnë kontrollin PET/CT për të parë nëse trajtimi ka dhënë rezultat.
Një paciente onkologjike, përvojën e së cilës e ka marrë Meta, tregon se aparati nuk ka funksionuar për dy deri në tre muaj. Në një moment, pajisja është vënë përsëri në funksion, por vetëm për disa ditë, para se të ndalonte sërish.
Sipas saj, mjeku e ka këshilluar të mos presë, pasi mund të duheshin edhe disa muaj.
Për këtë arsye, pacientja është detyruar të kryejë ekzaminimin jashtë vendit.
“Pa skanimin e ri, mjeku nuk mund të vlerësojë nëse terapia ka dhënë rezultat dhe si duhet të vazhdojë trajtimi”, është thelbi i shqetësimit të saj.
Ndërkohë, pacientët që nuk mund të presin janë përballë një tjetër problemi: kostoja.
Një ekzaminim PET/CT në institucione private kushton rreth 1.300 euro, shumë për familjet që tashmë përballen me shpenzime të mëdha për trajtimin e sëmundjes.
Vetëm një PET/CT për të gjithë vendin
Problemi bëhet edhe më serioz për shkak se sistemi publik shëndetësor ka vetëm një skaner PET/CT.
Sipas të dhënave të Zyrës Shtetërore të Auditimit, Instituti Universitar për Tomografinë me Emetim Pozitronesh është institucioni i vetëm publik i specializuar për këto ekzaminime dhe disponon vetëm një pajisje.
Në periudhën 2021–2023, janë regjistruar 6.457 referime, ose mesatarisht rreth 180 ekzaminime në muaj.
Kapaciteti maksimal i pajisjes, sipas të dhënave të dhëna auditorëve nga Instituti, ishte rreth 13 pacientë në ditë.
Auditorët kanë vlerësuar se blerja e një skaneri të dytë do të rriste ndjeshëm disponueshmërinë e shërbimit dhe numrin e pacientëve që mund të trajtohen. Madje, sipas auditimit, në Institut ekziston hapësirë e mjaftueshme për vendosjen e një pajisjeje të dytë.
“Më kanë kthyer tre herë”
Shqetësimi nuk është vetëm individual.
Në grupet mbështetëse të pacientëve onkologjikë në rrjetet sociale janë publikuar dëshmi nga pacientë që thonë se kanë pritur për ekzaminimin dhe janë kthyer disa herë pa mundur ta kryejnë atë.
Një paciente shkroi se kishte marrë informacion se shërbimi ishte ende jashtë funksionit dhe se ekzaminimet mund të mos kryheshin deri në fund të muajit.
Një tjetër pacient u përgjigj:
“Edhe unë po pres, më kanë kthyer tre herë.”
Për një pacient onkologjik, kjo nuk është thjesht një pritje administrative.
Është pritje për një përgjigje që mund të përcaktojë hapin e ardhshëm të trajtimit.
Instituti: Po punojmë për zgjidhjen e problemit
Instituti thotë se servisuesi i autorizuar po punon intensivisht për eliminimin e defektit dhe se janë ndërmarrë të gjitha hapat për rikthimin e ciklotronit në funksion sa më shpejt.
Institucioni thekson gjithashtu se menaxhmenti aktual ka arritur të ulë listat e pritjes përmes rritjes së numrit të ekzaminimeve PET/CT dhe futjes së shërbimeve të reja.
Klinika e Onkologjisë dhe Radioterapisë dhe Klinika e Hematologjisë janë informuar për nevojën e triazhimit të mëtejshëm të pacientëve përmes modaliteteve të tjera diagnostikuese.
Por për pacientët, pyetja kryesore mbetet:
Kur do të ndizet përsëri aparati?
Deri atëherë, ata vazhdojnë të presin, të kërkojnë alternativa dhe, për ata që kanë mundësi financiare, të paguajnë mijëra euro për ekzaminime jashtë sistemit publik.
Në një sistem shëndetësor ku ekziston vetëm një PET/CT, çdo ditë që pajisja qëndron jashtë funksionit nënkupton më shumë pacientë në pritje.
Dhe për një pacient me kancer, koha nuk është thjesht një numër në kalendar.
