Shkup, 26 qershor Zhurnal.mk – Sigurimi shëndetësor i pazgjidhur për të burgosurit, mungesa e personelit, problemet me furnizimin me ujë dhe kushtet e papërshtatshme në stacionet policore janë disa nga gjetjet kryesore të Raportit Vjetor të Avokatit të Popullit – Mekanizmi Kombëtar Parandalues për vitin 2025.
Gjatë vitit të kaluar janë realizuar gjithsej 13 vizita: katër në stacione policore, pesë në institucione ndëshkuese-korrektuese dhe edukuese-korrektuese, tre në qendra për migrantë dhe azilkërkues, si dhe një vizitë, përkatësisht takim, në një institucion psikiatrik.
Problemet më serioze janë konstatuar në Burgun e Idrizovës. Sigurimi shëndetësor i personave të dënuar ende nuk është zgjidhur plotësisht, ndërsa institucioni vazhdon të përballet me largimin e policëve të burgut dhe punonjësve të tjerë për shkak të pensionimeve, pezullimeve dhe dorëheqjeve.
Për shkak të mbipopullimit është rinovuar krahu i tetë i burgut, ku tani sistemohen nga katër deri në gjashtë persona në një dhomë. Megjithatë, në repartin e grave ende nuk është zgjidhur problemi me furnizimin me ujë të ngrohtë.
Në Burgun e Kumanovës, Avokati i Popullit ka kërkuar sërish zgjidhjen përfundimtare të problemit të furnizimit me ujë. Institucioni ka nevojë edhe për punësime të reja, automjete funksionale dhe pajisje moderne sigurie.
Për burgun e tipit të hapur në Strugë është rekomanduar që, nëse shndërrohet në institucion për gratë, akomodimi të organizohet sipas standardeve ndërkombëtare për të burgosurat.
Në Institucionin Edukues-Korrektues “Vollkovija” në Tetovë mungon personel profesional në disa sektorë. Avokati i Popullit ka kërkuar koordinim më të mirë me Ministrinë e Arsimit, në mënyrë që fëmijëve të privuar nga liria t’u sigurohet arsimim i pandërprerë.
Kontrolle janë kryer edhe në stacionet policore në Karposh, Tetovë, Gostivar dhe Çair. Vizitat në Tetovë dhe Gostivar janë zhvilluar gjatë natës, kur rreziku për parregullsi gjatë arrestimit dhe ndalimit është më i madh. Në momentin e vizitave nuk kishte persona të ndaluar dhe nuk janë konstatuar indikacione për trajtim të papërshtatshëm.
Për Stacionin Policor në Karposh është rekomanduar sanimi urgjent i ambienteve të ndalimit dhe sigurimi i një dhome të veçantë për biseda me fëmijët. Gjithashtu është konstatuar nevoja për më shumë policë të uniformuar dhe trajnime të rregullta.
Stacioni Policor i rikonstruktuar në Çair, i cili përkohësisht është vendosur në kompleksin e shtëpisë “25 Maji” në Butel, nuk përbën zgjidhje afatgjatë. Gjatë ndërtimit të objektit të ri të paralajmëruar duhet të sigurohen ambiente të veçanta për marrje në pyetje, ndalim, biseda me fëmijë, si dhe standarde të tjera minimale të sigurisë.
Raporti tregon edhe rritje të numrit të ankesave për veprimet e policisë së burgjeve. Gjatë vitit 2025 janë hapur 34 lëndë për torturë të mundshme, përdorim të tepruar të forcës ose trajtim poshtërues, krahasuar me 25 raste në vitin paraprak.
Prej tyre, 27 ankesa janë paraqitur nga të burgosur, persona në paraburgim ose familjarët e tyre kundër pjesëtarëve të policisë së burgjeve. Numri më i madh i ankesave është regjistruar për burgjet në Shtip, Shkup dhe Idrizovë.
Për shumicën e rasteve të shqyrtuara nuk janë siguruar prova të mjaftueshme për të vërtetuar torturë ose keqtrajtim, por në një rast janë konfirmuar shkelje të të drejtave të një personi të dënuar.
Avokati i Popullit paralajmëron se mungesa e burimeve njerëzore dhe financiare e kufizon punën e Mekanizmit Kombëtar Parandalues. Institucioni, që nga korriku i vitit 2025, ka mbetur edhe pa Avokat të Popullit të zgjedhur, gjë që ka ndikuar në uljen e mëtejshme të aktiviteteve të tij.
