Lubljanë, 4 prill argument.mk/ – Borut Pahor, ish-presidenti dhe kryeministri i Sllovenisë, thotë se po e ndjek nga afër krizën sociale në Serbi, ku autoritetet po i përgjigjen presionit nga grupet studentore të opozitës dhe kërkesave për zgjedhje me shtypje të shtuar.
Në katin e sipërm të njërës prej ndërtesave më të larta në qendër të Lubjanës, Borut Pahor vendosi zyrat e organizatës së tij "Miqtë e Ballkanit Perëndimor".
Ish-presidenti, kryeministri, presidenti i Parlamentit Slloven dhe anëtari i Parlamentit Europian thotë sot se është “në sektorin privat”.
"Ndoshta pikërisht për shkak se kam qenë në politikë për një kohë të gjatë, më pëlqen të jem jashtë saj."
«Është shumë e rëndësishme, kur përfundon një projekt: 32 vjet në politikë, nëntë fitore, që të kesh kënaqësi personale dhe jo nostalgji për t’u kthyer», thotë ai në një intervistë me BBC-në në serbisht.
Megjithatë, nuk është larg Ballkanit Perëndimor, rajonit që shënoi edhe karrierën e tij politike.
12 vjet më parë, ai ishte një nga themeluesit e procesit Brdo-Brioni, një takim midis presidentëve të vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Bashkimit Evropian (BE), i cili synonte t’i afronte ato me anëtarësimin në BE.
“Në atë moment, ishte një projekt politik unik që i solli të gjithë në të njëjtën tryezë.”
“Ideja e anëtarësimit në BE mund të ketë qenë pak romantike në fillim, por për fat të keq nuk është më aq e besueshme.”
Dhe jo vetëm që asnjë vend nuk është bërë anëtar i BE-së në 12 vitet e fundit, por edhe takimi i këtij viti i nismës Brdo-Brioni u anulua.
Zoran Milanovic, presidenti kroat dhe organizatori i samitit të këtij viti, anuloi takimin e liderëve në Kroaci sepse deklaratat e presidentit serb Aleksandar Vuçiç “janë në kundërshtim të plotë me qëllimin e Procesit Brdo-Brioni, prishin marrëdhëniet ndërshtetërore dhe kërcënojnë paqen dhe stabilitetin në zonën e Evropës Juglindore”, njoftoi zyra e Milanovicit.
Referendumi 2028
Sllovenia, ish-republika jugosllave, u bashkua me BE-në në vitin 2004 me Pahorin në krye të parlamentit, dhe në vitin 2013, Kroacia bëri të njëjtën gjë.
Që atëherë, vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor kanë përparuar shumë ngadalë drejt anëtarësimit, dhe Borut Pahor vëren përgjegjësi nga të dyja anët e situatës.
“Në Bruksel, edhe tani kur ka një moment të rëndësishëm gjeopolitik, nuk ka vullnet për ta marrë atë moment si frymëzim për diçka më të mirë.”
“Në rajon, pak a shumë asnjë vend nuk po bën arritje të mëdha në bashkimin dhe harmonizimin me standardet evropiane.”
Prandaj, nuk ka dyshim se planet ambicioze të Malit të Zi për anëtarësim në Bashkim në vitin 2028 ose të Shqipërisë një vit më vonë janë vetëm një përpjekje për të treguar se procesi i pranimit nuk ka vdekur.
“Është e qartë për të gjithë se Mali i Zi dhe Shqipëria nuk kanë bërë ndonjë përparim të veçantë, por në Bruksel u mor një vendim politik se kjo është e mjaftueshme.”
“Edhe pse procesi i zgjerimit është një proces teknik, vendimi për zgjerim është gjithmonë politik.”
Kur të jetë tashmë në fushën e politikës, Pahor do të mbështeste një lojë edhe më ambicioze nga qendra e Evropës.
“Brukseli mund të thoshte, nëse do të vepronte si një superfuqi, se në vitin 2028 do të ketë një referendum në të gjitha vendet, kështu që kushdo që voton për hyrjen në BE do të hyjë.”
“Do të ishte e vështirë për Brukselin ta pranonte edhe pa ndryshime në Bruksel, dhe është e mundur që një kompromis të ishte më i lehtë për t’u arritur nëse shtetet e reja do të hynin pa elementë të caktuar, siç është e drejta e vetos ose pozicioni i komisionerit, për një periudhë të caktuar kohore.”
Edhe pse ky propozim i tij është disi i ngjashëm me letrën e hapur të kohëve të fundit të Aleksandar Vuçiç dhe Edi Ramës , Presidentit të Serbisë dhe Kryeministrit të Shqipërisë, në të cilën ata deklarojnë se janë të gatshëm të pranojnë segmente të caktuara të anëtarësimit në Bashkim në këmbim të procedurave më të shpejta të pranimit, Pahor pohon se nuk është konsultuar me ta për këtë ide.
“Në fund të fundit, ka shumë të ngjarë që kjo të mos ndodhë sepse BE-ja nuk është një superfuqi si SHBA-të apo Rusia, kështu që tani vendos të hyjë në Ballkan si fuqia më e madhe”, përfundon ai.
