Emailet rreth princave nigerianë që ju lënë papritur trashëgiminë e tyre janë një gjë e së kaluarës dhe mashtruesit sot po përdorin metoda më të sofistikuara dhe po përdorin inxhinierinë sociale dhe inteligjencën artificiale për të kryer mashtrime që janë shumë të vështira për t’u zbuluar. Ekzistojnë lloje të shumta të mashtrimeve të tilla – nga romantike në menaxheriale, dhe nganjëherë përdoruesit bien në phishing klasik, por të dizajnuar mirë.
FBI paralajmëron për një formë tjetër mashtrimi që është e zakonshme në rastin e disa fatkeqësive natyrore ose fatkeqësive, siç janë zjarret që shkatërruan pjesë të Los Anxhelosit. Në raste të tilla, agjenci të ndryshme apo persona të famshëm organizojnë përpjekje për mbledhjen e fondeve për viktimat, por ndonjëherë është e vështirë të dallosh kur këto janë përpjekje të vërteta për të ndihmuar dhe kur janë mashtrues që duan të përfitojnë nga situata dhe të marrin para nga njerëzit. Ata shpesh krijojnë faqet e tyre të ndihmës që me të vërtetë duken reale dhe dërgojnë email duke i ftuar njerëzit të shkojnë në ato faqe ku do të gjejnë të gjithë informacionin e pagesës që u nevojitet, dhe ndonjëherë vendosin lidhje direkt në email-et ku mund të paguajnë para.
Përgjigjuni shpejt
Në vend të viktimave të aksidentit, ju në thelb po u paguani paratë mashtruesve. Ndonjëherë ju ua lini të gjitha të dhënat tuaja personale dhe informacionin e kartës bankare kriminelëve, të cilët më pas mund t’i përdorin ato për qëllime të mëtejshme, në varësi të llojit të mashtrimit.
Një nga shenjat e para dhe më të dukshme të mashtrimit, sipas udhëzimeve të FBI-së, janë dy fjalët që mashtruesit shkruajnë në email të tillë për të motivuar përdoruesit që të bëjnë një pagesë sa më shpejt të jetë e mundur – veproni shpejt. Microsoft paralajmëron gjithashtu për të njëjtën gjë – nëse hasni lidhje në email dhe mesazhe përmes Teams ku dërguesit pretendojnë se duhet të reagoni shpejt dhe t’i hapni ato menjëherë, ka shumë mundësi që ata të jenë mashtrues dhe nuk duhet të hapni kurrë lidhje të tilla. Nëse i hapni dhe ju kërkohet të jepni informacion personal, mos e bëni kurrë.
Krijimi i ndjenjës së urgjencës për të marrë një shpërblim, për të ndihmuar dikë në nevojë sa më shpejt të jetë e mundur ose për të shmangur ndëshkimin është një truk i zakonshëm i përdorur nga mashtruesit për të krijuar një ndjenjë paniku, në mënyrë që njerëzit të reagojnë menjëherë ose të paguajnë para pa pasur kohë për të menduar ose veproni së pari me dikë për ato emaile, fushata ndihme, etj.
Emaile të tilla nuk duhet të lidhen vetëm me transferimet e parave, por përdoruesit duhet të “reagojnë shpejt” nëse marrin një email që thotë se dikush ka vjedhur fjalëkalimet e tyre për Netflix, Facebook dhe shërbime të tjera. Kjo, natyrisht, nuk do të shpëtojë llogarinë e tyre, por përkundrazi – ata do t’i japin të dhënat e tyre kriminelëve dhe mashtruesve.
