Shkup, 11 dhjetor – Në kuadër të aktiviteteve të rregullta vjetore të AP-së së NATO-s, në Forumin Vjetor të 24-t Parlamentar Transatlantik, i organizuar bashkërisht nga AP-ja e NATO-s, Universiteti i Mbrojtjes Kombëtare të SHBA-së dhe Këshilli Atlantik u mbajt më 9 dhe 10 dhjetor 2024 në Uashington, SHBA, mori pjesë Delegacioni i Kuvendit në AP të NATO-s, i përbërë nga: z. Dragan Kovaçki, shef i Delegacionit, z. Bekim Sali dhe znj. Sllavjanka Petrovska, anëtarë të Delegacionit.
Në Forum morën pjesë një numër i madh parlamentarësh nga vendet anëtare të NATO-s dhe morën fjalë kongresmenë, përfaqësuesit më të lartë të Këshillit Atlantik, analistë të etabluar të politikës ndërkombëtare të sigurisë dhe mbrojtjes dhe profesorë të shquar nga universitetet amerikane dhe evropiane dhe fondacionet ndërkombëtare që punojnë për çështjet e sigurisë.
Forumi u hap nga kryetari i Universitetit të Mbrojtjes Kombëtare, zëvendësadmirali Piter Garvin dhe kryetari i Këshillit Atlantik, Frederik Kempe. Në diskutimet pas fjalimeve të tyre, deputetët e theksuan nevojën për të ruajtur marrëdhëniet e forta dhe unike midis aleatëve, e cila do të rezultojë në ndërtimin e arkitekturës paqësore të sigurisë në botë.
Panel i veçantë iu kushtua kujtimit të ish-nënkryetarit të AP-së së NATO-s dhe shefit të delegacionit letonez, Ojars Kalnins, ku ligjëratë kishte Anders Aslund nga Fondacioni Euroazia. Në shkëmbimin e mendimeve ishte theksuar se ndërtimi i qëndrueshmërisë demokratike është vlerë e përbashkët për komunitetin transatlantik.
Temat e debatit të Forumit mbuluan sfidat kryesore globale, si situata në Ukrainë dhe ndikimi i Rusisë në sigurinë euroatlantike, konfliktet dhe ndryshimet gjeopolitike në Lindjen e Afërt, konkurrenca SHBA-Kinë dhe pasojat e saj për Indo-Paqësorin, si dhe rritja e autokracisë si kërcënim global.
Në diskutimet u theksua se situata e brishtë e sigurisë, e shkaktuar nga luftërat në Ukrainë dhe në Gaza, imponon gjithnjë e më shumë nevojën për NATO të fortë, forcimin e investimeve në mbrojtje dhe aftësitë mbrojtëse, përmbushjen e përqindjes së dakorduar për mbrojtjen dhe investimet në teknologjitë inovative. Vetëm me veprime kohezive mund të jemi gati për t’iu përgjigjur sfidave nga Kina dhe Rusia, duke zhvilluar në të njëjtën kohë politikë bashkëpunuese dhe partneriteti me Indo-Paqësorin, Zelandën e Re dhe Australinë, si rajone me interes të veçantë për NATO-n.
Paneli i kongresit u drejtua nga kongresmenët Nil Dan, Rik Larsen, Majk Tarner dhe Donald Norkros, të gjithë nga partia republikane. Diskutimet dhe shkëmbimi i mendimeve dhe përvojave prekën tema që lidhen me situatën aktuale në SHBA pas zgjedhjeve, riemërtimin e politikës së jashtme amerikane, vizionet e sfidave aktuale dhe të ardhshme të NATO-s dhe politikën e dyerve të hapura. U diskutuan edhe strategjitë e sigurisë në lidhje me partneritetin trepalësh të sigurisë midis SHBA-së, Britanisë së Madhe dhe Australisë – AUKUS, Rrethi Arktik, mbështetjen financiare për Ukrainën, zhvillimet në Lindjen e Afërt dhe investimet në kapacitetet ushtarake dhe mbrojtëse kombëtare.
Forumi Parlamentar Transatlantik, i cili përfaqëson gati dy dekada të shkëmbimit tradicional të pikëpamjeve dhe debatit të hapur sipas Chatham House Rules, e pasqyron sinergjinë dhe koordinimin midis dimensioneve qeveritare dhe parlamentare të Aleancës së NATO-s. Forumi u mundëson përfaqësuesve parlamentarë të vendeve aleate të NATO-s të informohen nga dora e parë për politikat globale botërore dhe sfidat e sigurisë dhe se si NATO ndërton dhe zbaton politikat konsensuale dhe të balancuara të mbrojtjes.
Asambleja Parlamentare e NATO-s (AP e NATO-s) është organizatë multilaterale që vendos lidhje thelbësore midis NATO-s dhe parlamenteve të vendeve të NATO-s, siguron transparencë më të madhe të politikave të NATO-s dhe kontribuon në forcimin e vlerave transatlantike të Aleancës.
AP-ja e NATO-s numëron 281 delegatë nga 32 vende anëtare të NATO-s, delegatë nga 11 vende anëtare të asociuara, nga Parlamenti Evropian, nga 4 partnerë rajonalë dhe nga vendet anëtare të asociuara mesdhetare, si dhe vëzhgues parlamentarë nga 7 vende të tjera dhe 2 asamble parlamentare (AP e OSBE-së dhe AP e KE-së) dhe delegacioni nga PE-ja, të cilët marrin pjesë edhe në aktivitetet e Asamblesë. Asambleja është forum kritik për dialogun ndërkombëtar të parlamentarëve nga Evropa dhe Amerika e Veriut mbi temat strategjike dhe të sigurisë me interes të përbashkët për aleatët e NATO-s.
