Shkup, 12 maj – Në një kohë kur besimi i qytetarëve në sistemin gjyqësor në Ballkan është në nivele historikisht të ulëta, Ministri i Drejtësisë i Maqedonisë së Veriut, Igor Filkov, jep një mesazh që është njëkohësisht premtues dhe sfidues: “Këshilli Gjyqësor nuk do të jetë më fushë për marrëveshje të fshehta, por arenë integriteti dhe ekspertize”.]A do t’i rezistojë sistemi realitetit politik? shkruan Zhurnal.
Drejtësia, jo si slogan, por si standard –
Në një deklaratë që tingëllon si premtim dhe paralajmërim njëkohësisht, Ministri i Drejtësisë Igor Filkov për mkd.mk njoftoi se Këshilli Gjyqësor nuk do të jetë më “fushë për marrëveshje të fshehta”, por do të shndërrohet në “arenë integriteti dhe ekspertize”. Në një rajon të lodhur nga drejtësia selektive dhe ndikimi politik në gjyqësor, ky është një mesazh që nuk mund të lihet pa u analizuar.
Lista e ligjeve të prezantuara nga Ministria është e gjatë dhe ambicioze. Ligji i ri për Këshillin Gjyqësor, projektligji për Prokurorinë Publike me pavarësi buxhetore, projektligji për Buxhetin e Gjykatës, rregullimi i pagave të gjyqtarëve dhe prokurorëve, Kodi Zgjedhor, ligji për konfiskimin civil, për mbrojtjen e të dhënave personale dhe shumë të tjera. Veçanërisht i rëndësishëm është ndërlidhja ndërmjet reformës ligjore dhe integritetit institucional. Ideja se ligji duhet të garantojë llogaridhënie reale dhe jo vetëm të jetë fasadë ligjore.
Sfidat nuk janë thjesht teknike, por politike. Kodi Zgjedhor, për shembull, kërkon konsensus të gjerë një gjë që politika maqedonase rrallë e ka arritur pa konflikt. Ministri e pranon se drejtësia kërkon pjekuri politike. Kjo nënkupton se reformat nuk varen vetëm nga ligji i shkruar, por nga klima e përgjithshme demokratike dhe vullneti për bashkëpunim institucional.
Shpresa është e ligjshme, por duhet vigjilencë –
Qytetarët e Maqedonisë së Veriut nuk kanë luksin të jenë as cinikë, as naivë. Ata kërkojnë dhe meritojnë institucione që funksionojnë. Prandaj, ky është momenti për të mbajtur sytë mbi sistemin e drejtësisë jo për të pritur mrekulli, por për të kërkuar rezultate konkrete.
Nëse vizioni i Ministrit Filkov shoqërohet me vullnet real politik dhe mbështetje institucionale, atëherë vendi mund të bëjë hapin e shumëpritur drejt një shteti ku ligji nuk është vegël pushteti, por mburojë e qytetarit.
Kujtojmë që, reformimi i sistemit të drejtësisë nuk është vetëm një çështje teknike. Është një projekt kombëtar. Nëse një vend nuk garanton drejtësi për qytetarët e vet të varfër apo të pasur, të pushtetshëm apo të zakonshëm atëherë çdo reformë tjetër humbet kuptimin. Pikërisht për këtë arsye, projektligjet e propozuara nga Ministria e Drejtësisë janë më shumë se tekste ligjore ato janë përpjekje për të rivendosur barazinë para ligjit dhe për të rikthyer besimin në shtetin e së drejtës.
Por sfidat mbeten reale. Kodi Zgjedhor, për shembull, kërkon konsensus të gjerë politik, një luks që politika vendore rrallë e ofron pa kriza të panevojshme. Gjithashtu, zbatimi i ligjeve varet nga kapacitetet reale të institucioneve dhe nga vullneti për t’i zbatuar ato pa frikë e pa favor. /Zhurnal.mk
