Doha, 19 shtator argument.mk/ – Përkeqësimi i situatës pranë ngushticës strategjike të Bab el-Mandeb ka nxjerrë Greqinë dhe Italinë si dy mbështetëset kryesore evropiane të përpjekjeve për mbrojtjen e anijeve tregtare në Detin e Kuq.
Zgjerimi i pranisë së Huthëve përgjatë bregdetit perëndimor të Jemenit dhe shtimi i presionit rreth kësaj pike kyçe detare kanë rikthyer në vëmendje domosdoshmërinë për një angazhim më të fuqishëm detar të Evropës në rajon.
Ministri italian i Mbrojtjes, Guido Crosetto, ka kërkuar dërgimin e një numri më të madh anijesh luftarake, ndërsa ka nënvizuar kontributin e Greqisë dhe Italisë në garantimin e sigurisë së lundrimit.
Duke folur për Reuters, Crosetto deklaroi se Greqia dhe Italia janë aktualisht dy shtetet e Bashkimit Evropian që, në thelb, po mbajnë peshën e përpjekjeve për sigurinë e lundrimit në këtë zonë.
Rëndësia për Athinën është veçanërisht e madhe, pasi Greqia përbën një nga fuqitë kryesore detare të Evropës dhe ka interes të drejtpërdrejtë që korridoret detare mes Azisë, Lindjes së Mesme, Mesdheut dhe Evropës Veriore të qëndrojnë të hapura dhe të sigurta.
Ngushtica e Bab el-Mandebit, e cila shërben si hyrja jugore e Detit të Kuq, renditet ndër rrugët më të rëndësishme të tregtisë ndërkombëtare. Anijet që e përshkojnë atë vazhdojnë drejt Kanalit të Suezit dhe më pas në Mesdhe, pa qenë të detyruara të ndjekin itinerarin shumë më të gjatë rreth Afrikës, përmes Kepit të Shpresës së Mirë.
Në segmentin e saj më të ngushtë, Bab el-Mandeb ka një gjerësi prej rreth 29 kilometrash, një tipar që ia shton peshën strategjike. Të dhënat e Kpler, të referuara nga Reuters, tregojnë se vëllimi i naftës që kaloi nëpër këtë ngushticë gjatë qershorit ishte i barabartë me rreth 7% të prodhimit botëror të naftës.
Shqetësimet e fundit burojnë nga ndryshimi i balancave në pjesën perëndimore të Jemenit. Shtrirja e mëtejshme e Huthëve përgjatë vijës bregdetare të Detit të Kuq e ka vendosur sigurinë e Bab el-Mandebit edhe më lart në agjendën evropiane.
Në Romë po intensifikohen kërkesat që prania aktuale evropiane të zgjerohet. Crosetto ka këmbëngulur për shtimin e njësive detare, duke iu referuar gjithashtu zhvillimeve brenda operacionit evropian EUNAVFOR Aspides.
I ngritur në vitin 2024, operacioni Aspides ka mandat mbrojtës dhe synon të ruajë lirinë e lundrimit, si edhe të mbrojë anijet tregtare që kalojnë në zonën e Detit të Kuq.
Për Italinë, kërcënimi nuk kufizohet vetëm në aspektin ushtarak apo gjeopolitik, por prek drejtpërdrejt edhe ekonominë. Sipas Assarmatori, afërsisht 40% e tregtisë së jashtme italiane kalon përmes Kanalit të Suezit, çka shpjegon këmbënguljen e Romës për një prani më të fuqishme detare në rajon.
Edhe interesat e Greqisë lidhen ngushtë me sigurinë e kësaj rruge, për shkak të pranisë së konsiderueshme të flotës greke në transportin e naftës, LNG-së, ngarkesave të thata dhe kontejnerëve.
Vlerësimi publik i Crosetto-s për kontributin grek u bë vetëm pak ditë pas takimit në Romë mes ministrit grek të Mbrojtjes Kombëtare, Nikos Dendias, dhe homologut të tij italian. Gjatë bisedimeve, të dyja palët vunë theksin te zgjerimi i bashkëpunimit dypalësh në mbrojtje.
Me forcimin e pozicioneve të Huthëve në bregdetin perëndimor të Jemenit, Athina dhe Roma ndodhen përballë detyrës për të mbrojtur një nga arteriet kryesore të tregtisë dhe energjisë, e cila lidh Azinë me Kanalin e Suezit dhe Mesdheun.
