Bari, 26 shtator argument.mk/ – Ka ndërruar jetë në moshën 82-vjeçare fotoreporteri i lindur në Bari të Italisë, Luca Turi, një ikonë e vërtetë e fotogazetarisë. Së fundmi, Luca jetonte në qytetin e Durrësit.
Në faqet e Gazzetta del Mezzogiorno, ai dokumentoi transformimet shoqërore dhe dekadat e raportimit, duke i rikthyer imagjinatës kolektive fotografi që u bënë ikonike të shekullit të njëzetë. Midis tyre, një pamje që bëri xhiron e botës, ankorimi dramatik i anijes ‘Vlora’ më 8 gusht 1991, në portin e Barit, me mijëra e mijëra njerëz të dëshpëruar që mbërritën në kërkim të një jete më të mirë.
Imazhet e Turit dokumentuan një nga eksodet e para të jashtëzakonshme të botës moderne. Fotografi “ynë” më vonë përjetësoi skenat më shqetësuese të luftës në Ballkan, trazirat civile përtej Adriatikut dhe vetë “krizën e firmave Piramidale” që në Shqipëri përfaqësonte periudhën më të dhunshme të fundit të mijëvjeçarit.
Lidhja e tij me Tokën e Shqiponjave ka mbetur e fortë gjatë viteve, aq sa në vitin 2020 iu dha shtetësia shqiptare nga Presidenti Ilir Meta. Edhe në vitet e fundit të karrierës së tij, ai u kthye në Evropën Lindore për të shkruar kapituj të tjerë kompleks të historisë ndërkombëtare, nga transformimi i zonave rurale në prodhues të mëdhenj globalë të narkotikëve te kampet e përqendrimit të shpërndara përgjatë kufijve kombëtarë dhe së fundmi te tërmeti i nëntorit 2019 në Shqipëri.
Dhe repertori i tij padyshim përfshin fotografi që lidhen me ngjarjet më të rëndësishme të lajmeve në kryeqytetin pulian. Midis tyre, zjarri i vitit 1991 që shkatërroi Teatrin Petruzzelli, një nga faqet e historisë së Barit që asnjë harresë nuk mund ta fshijë nga kujtesa kolektive: fotografitë e tij përfshijnë jo vetëm imazhe bardh e zi të themelimit të tij, por edhe ato të rindërtimit të tij. Agjencia e tij fotografike u mbyll në vitin 2022. Luca Turi lë pas dy fëmijë, Lorenzon dhe Annadelian.
Funerali do të mbahet të hënën në kishën e San Rocco në Bari.
“Me ndarjen nga jeta të Luca Turit,” deklaroi në një deklaratë kryetari i bashkisë së Barit, Vito Leccese, “komuniteti ynë humbet një fotograf të shkëlqyer dhe një dëshmitar autentik të historisë së kohëve të fundit të Barit dhe Pulias. Luca gjithmonë ka demonstruar një aftësi të jashtëzakonshme për të kuptuar dhe evokuar ngjarjet, duke i ruajtur ato në kujtesën kolektive me forcën dhe qartësinë e shikimit të tij. Me kamerën e tij të pandashme, gjithmonë i pranishëm aty ku lajmet bëheshin histori, ai kronikoi transformimet, tragjeditë dhe shpresat e rajonit tonë.”
“Fotografitë e tij,” vazhdon Leccese, “janë të gdhendura në zemrat e të gjithëve ne. Dëshmi e kësaj janë imazhet e paharrueshme të mbërritjes së anijes Vlora në vitin 1991, e cila përjetësoi një tragjedi të madhe njerëzore dhe e bëri Barin një qytet të hapur ndaj Mesdheut. Hetimet e tij të panumërta në terren, të udhëhequra nga guximi, pavarësia dhe një respekt i thellë për të vërtetën, janë dëshmi e kësaj. Jeta e tij iu kushtua tërësisht informacionit.”
“Vështrimi i tij,” përfundoi kryebashkiaku, “do të mbetet përgjithmonë një pjesë integrale e identitetit dhe trashëgimisë qytetare të qytetit tonë. Lamtumirë, Luca, ti ishe imazhi përtej fjalëve, syri i Barit mbi botën dhe kujtimi i një komuniteti që sot të thotë lamtumirë me mirënjohje.”
