Hulumtimet e udhëhequra nga Departamenti i Sociologjisë dhe Antropologjisë në Universitetin e Ohios kanë gjetur prova të aktiviteteve të homininëve në një vend fossil në Rumani, që daton të paktën 1.95 milionë vjet më parë. Ky zbulim e shtyn mbrapa datën e njohur të pranisë së homininëve në Europë me gjysmë milioni vjet dhe e vendos Grăunceanu si provën më të hershme të konfirmuar të aktivitetit hominin në Europë.
Grăunceanu, pjesë e Formacionit Tetoiu në Rumani, ndodhet brenda një zone bio-kronologjike të Vonshme Villafranchiane (2.2–1.9 milionë vjet më parë) dhe ka ofruar një grup faunal të larmishëm që tregon për një mjedis pyll-stepë.
Koha e depërtimit më të hershëm të homininëve në Euroazi ka qenë e vështirë për t’u përcaktuar. Provë fosile nga Dmanisi, Gjeorgji (~1.85–1.77 milionë vjet më parë) përfaqëson praninë më të hershme të padiskutueshme të homininëve jashtë Afrikës. Vende të izoluara në Europë dhe Azi me artefakte liti dhe modifikime të kockave sugjerojnë aktivitete të hershme dhe të ndërprera të homininëve. Deri tani, asnjë vend europian nuk kishte treguar në mënyrë të besueshme aktivitet hominin më herët se ~1.4 milionë vjet më parë me përcaktime të sakta të moshës.
Në studimin “Prania e homininëve në Euroazi të paktën 1.95 milionë vjet më parë,” botuar në Nature Communications, studiuesit analizuan mbetjet faunale nga Grăunceanu, një vend në Luginën e Lumit Olteţ në Rumani, duke identifikuar shenja të prerjeve që tregojnë për metodat e therjes të përdorura nga homininët.
Një total prej 4524 ekzemplarësh u ekzaminuan për modifikime të sipërfaqes, si erozioni, gdhendjet nga rrënjët dhe shenjat antropogjene të prerjeve. Shenjat lineare u analizuan makroskopikisht dhe sasiore duke përdorur profilometri optike 3D.
Njëzet kocka treguan modifikime sipërfaqësore antropogjene, përfshirë shtatë ekzemplarë të besueshëm me shenja prerjeje. Këto shenja u gjetën në tibiet dhe nofullat e kafshëve, duke treguar trajektore të drejta dhe transversale të përputhshme me procesin e pastrimit të mishit. Analiza sasiore konfirmoi klasifikimin e tyre si shenja prerjeje, duke i dalluar ato nga dëmet e shkaktuara nga kafshët grabitqare, shtypjet ose gërmimet.
Shtatë mostra dentine nga Grăunceanu dhe dy nga vende të afërta u datuan duke përdorur metodën e ablatimit me laser me precizion të lartë U-Pb. Metoda dha mosha minimale depozitimi për fosilet që varionin nga 2.01 ± 0.20 deri në 1.87 ± 0.16 milionë vjet më parë, me një mesatare prej rreth 1.95 milionë vjet. Këto rezultate përputhen me vlerësimet e mëparshme bio-kronologjike të bazuara në faunë dhe e vendosin vendin si provën më të hershme të njohur të aktivitetit hominin në Europë.
Raportet e izotopeve të oksigjenit dhe karbonit nga një dhëmb kali u analizuan për të rikonstruktuar modelet sezonale të temperaturës dhe reshjeve, duke sugjeruar një mjedis pyll-barishte me reshje sezonale më të larta (krahasuar me ditët e sotme). Mbetjet faunale, përfshirë strucë, pangolina dhe një majmun europian të zhdukur, sugjerojnë dimra relativisht të butë pavarësisht nga pozita gjeografike mesatare e vendit.
Grăunceanu ofron prova të aktivitetit hominin në Europën Lindore-Qendrore të paktën 1.95 milionë vjet më parë, duke shtyrë mbrapa kohën e pranisë së tyre në rajon dhe duke sugjeruar shpërndarje më të hershme në Euroazi. Këto prova sfidojnë hipotezën e mëparshme se homininët fillimisht u vendosën në Gjeorgji, duke treguar se ata ndoshta shfrytëzuan një gamë më të gjerë mjedisesh shumë më herët.
Prania e faunës së përshtatur për klimë të ngrohtë, si pangolinët dhe strucët, së bashku me provat e izotopeve për reshje të dendura sezonale, sugjerojnë se homininët mund të jenë shpërndarë gjatë periudhave ndërglaciale kur kushtet ishin më të favorshme.
Gjetja e homininëve kaq të lashtë, të aftë për të shfrytëzuar mjedise të moderuara dhe sezonale, ilustron fleksibilitetin ekologjik të hershëm të specieve, që kanë pasur shumë shpërndarje të suksesshme jashtë Afrikës.
