Shkup, 12 nëntor argument.mk/ – Kriza në industrinë evropiane të automobilave po reflektohet gjithnjë e më fuqishëm edhe në kapacitetet prodhuese të Maqedonisë, veçanërisht te kompanitë që janë pjesë e zinxhirit të furnizimit për prodhuesit e mëdhenj evropianë. Rënia e prodhimit të automjeteve, porositë më të pakta dhe pasiguria në tregun evropian po krijojnë presion mbi një pjesë të fabrikave në vend. Megjithatë, situata nuk është e njëjtë për të gjitha kompanitë. Ndërsa disa po përballen me ulje të vëllimit të punës dhe vështirësi financiare, të tjera paralajmërojnë rezultate të mira dhe presin prodhim rekord.
Ndër kompanitë me pritshmëri pozitive është „Kostali“, i cili paralajmëron prodhim rekord. Sinjale pozitive vijnë edhe nga drejtori i përgjithshëm i kompanisë, Viktor Mizo, i cili thekson se „Kostali“ pret një vit rekord në Maqedoni, pavarësisht sfidave me të cilat po përballet industria evropiane e automobilave.
Mizo, i cili aktualisht ndodhet në Kinë, në një deklaratë për gazetën „Veçer“ thotë se atje gjërat po zhvillohen shumë mirë, ndërsa kompanitë evropiane që operojnë në tregun kinez po përballen me sfida serioze. Ai thekson se „Kostali“ ka shtatë fabrika në Kinë dhe bashkëpunon me partnerë kinezë dhe globalë. Sipas tij, përvoja nga ky treg tregon se industria evropiane e automobilave ka shumë për të mësuar nga qasja kineze.
„Kina është më e avancuar në industrinë e automobilave, ndërsa kompanitë atje punojnë më shpejt, në mënyrë më efikase dhe marrin vendime biznesi më të vendosura. Prodhuesit evropianë duhet të përshtaten më shpejt me ndryshimet, veçanërisht me transformimin që sjell kalimi drejt automjeteve elektrike. Ndryshimet nuk do të ndikojnë njësoj te të gjithë prodhuesit e komponentëve. Një pjesë e pjesëve që lidhen ekskluzivisht me motorët me djegie të brendshme mund të përballen me ulje të kërkesës, ndërsa komponentët që përdoren si te automjetet klasike, ashtu edhe te ato elektrike, siç janë ulëset e automjeteve, do të vazhdojnë të jenë të nevojshme“, thotë Mizo.
Ai pranon se një pjesë e kompanive maqedonase nga sektori i automobilave mund të përballen me probleme, por nuk dëshiron të komentojë për gjendjen në kompanitë e tjera. Në vend të kësaj, ai thekson se duhet parë pamja më e gjerë dhe ndryshimet në tregun global të automobilave.
Për problemet me të cilat po përballen disa kompani vendore flet edhe Igor Gerasov, kryetar i Sindikatës së Industrisë, Energjetikës dhe Minierave (SIER). Ai thekson se rënia e prodhimit te prodhuesit evropianë të automobilave tashmë po reflektohet te kompanitë vendore që janë furnizues të tyre, duke përmendur si shembull kompaninë „Kromberg & Schubert“.
„Problem shtesë ka edhe te ‘Kromberg & Schubert’, ku porositë janë zvogëluar për shkak të rënies së prodhimit të automjeteve të reja nga ‘Audi’ dhe ‘Volkswagen’. Industria e automobilave në Evropë po përballet me sfida serioze, ndër të cilat janë zvogëlimi i gamës së modeleve, mbyllja e fabrikave dhe largimi i punëtorëve nga puna. Pasojat ndihen drejtpërdrejt edhe te kompanitë tona që janë pjesë e zinxhirit të furnizimit“, deklaroi Gerasov për gazetën „Veçer“.
Presion shtesë mbi funksionimin e „Kromberg & Schubert“ krijojnë edhe problemet me kapacitetet prodhuese të kompanisë në Ukrainë. Sipas informacioneve të publikuara, pas sulmeve ruse gjatë këtij viti, fabrikat e kompanisë në Luck dhe në rajonin e Zhytomirit kanë ndërprerë prodhimin.
Ky nuk është vetëm një problem lokal, pasi fabrikat ukrainase prodhojnë instalime elektrike për automjete për disa prodhues të mëdhenj. Problemet me furnizimin tashmë janë reflektuar edhe në prodhimin e disa klientëve në vende të tjera evropiane, ndër të cilët „BMW“ dhe „Škoda“, të cilët janë detyruar të përshtatin ndërrimet e punës dhe planet e prodhimit për shkak të mungesës së komponentëve.
Këto zhvillime tregojnë se sa të ndërlidhura janë kapacitetet prodhuese në industrinë e automobilave dhe se sa lehtë problemet në një fabrikë mund të shkaktojnë pasoja në të gjithë zinxhirin e furnizimit. Për kompanitë maqedonase që operojnë si furnizues, kjo do të thotë se porositë dhe vëllimi i prodhimit nuk varen vetëm nga gjendja në tregun vendor, por edhe nga planet e prodhimit dhe problemet e klientëve të tyre në Evropë.
Situata tregon se kriza në industrinë evropiane të automobilave nuk po reflektohet njësoj te të gjitha kompanitë vendore. Ndërsa ato që varen drejtpërdrejt nga porositë e prodhuesve evropianë po përballen me ulje të aktivitetit, të tjera arrijnë të ruajnë rritjen dhe të zgjerojnë kapacitetet prodhuese. Megjithatë, pasiguria në tregun evropian, ndryshimet në teknologjinë e automobilave dhe konkurrenca gjithnjë e më e fortë nga Kina mbeten faktorë të rëndësishëm që do të përcaktojnë të ardhmen e industrisë së automobilave në Maqedoni.
