Edicioni i 78-të i Festivalit të Filmit në Kanë nisi mbrëmë me një start të mbushur me politika dhe në stilin hollivudian, kur Robert De Niro-s iu dha një çmim nderi “Palma e Artë” nga Leonardo DiCaprio.
De Niro i apasionuar përdori fjalimin e tij të pranimit të çmimit për të adresuar problemet me të cilat ai tha se përballet komuniteti i arteve dhe që kërcënojnë demokracinë nën presidencën e Donald Trump.
“Në vendin tim, po luftojmë me të madhe për demokracinë që dikur e merrnim si të mirëqenë. Kjo na prek të gjithëve këtu sepse arti është demokratik. Arti është gjithëpërfshirës, i bashkon njerëzit. Arti përqafon diversitetin dhe kjo është arsyeja pse arti është një kërcënim, kjo është arsyeja pse ne jemi një kërcënim për autokratët dhe fashistët”, tha ai.
«Presidenti filistin i Amerikës është emëruar në krye të njërit prej institucioneve tona kryesore kulturore», vazhdoi ai. “Ai ka shkurtuar fondet dhe mbështetjen për artet, shkencat humane dhe arsimin. Dhe tani ai ka njoftuar një tarifë 100% për filmat e prodhuar jashtë Shteteve të Bashkuara. Le të kuptohet kjo… Nuk mund t’i vendosësh një çmim krijimtarisë, por padyshim që mund t’i vendosësh një tarifë.”
De Niro tha se veprimet e Trump nuk janë një çështje vetëm amerikane.
“Ky nuk është vetëm një problem amerikan, është një problem global”, tha ai. “Nuk mund të rrimë të gjithë duarkryq dhe të shikojmë. Duhet të veprojmë, dhe duhet të veprojmë tani, jo me dhunë, por me pasion dhe vendosmëri të madhe. Është koha që të gjithë ata që interesohen për lirinë të organizohen, të protestojnë – dhe kur të vijnë zgjedhjet, sigurisht, të votojnë. Sonte dhe për 11 ditët e ardhshme, ne tregojmë forcën dhe angazhimin tonë duke festuar artet në këtë festival të lavdishëm. Liri, barazi, vëllazëri.”
Ky nder iu dha aktorit legjendar gati 50 vjet pasi De Niro vizitoi për herë të parë Festivalin e Kanës me filmat e Bernardo Bertoluccit “1900” dhe “Taxi Driver”, të cilët fituan Palmën e Artë.
Ndërkohë, ai ishte një i ftuar i rregullt në Kanë me filma, përfshirë “Mbreti i Komedisë” të Scorsese-s, i cili hapi festivalin në vitin 1983; Filmi i fundit i Sergio Leone, “Once Upon a Time in America” (1984), dhe “The Mission” (1986) i Roland Joffé, i cili gjithashtu fitoi Palmën e Artë.
Kohët e fundit, ai ishte në festival me filmin e Scorsese-s “Killers of the Flower Moon”, i cili u shfaq jashtë konkurrimit në vitin 2023.
Ceremonia i parapriu premierës botërore të muzikalit francez “Leave One Day” nga Amelie Bonin, i cili hyri në histori të Kanës si filmi i parë debutues që hapi festivalin.
Ceremonia e hapjes përfshiu gjithashtu një fjalim plot emocion nga presidentja e jurisë, Juliette Binoche, e cila i bëri homazh artistes dhe fotoreporteres nga Gaza, Fatima Hassouna.
Gruaja e re u ftua të merrte pjesë në edicionin e këtij viti si subjekt i një shfaqjeje dokumentari në seksionin paralel ACID, por u vra në një sulm ajror izraelit vetëm 24 orë pasi u njoftua përzgjedhja e filmit.
Binoche u shoqërua në skenë nga anëtarët e tjerë të jurisë: Halle Berry, Payal Kapadia, Alba Rohrwacher, Leila Slimani, Dido Hammadi, Hong Sangsu, Carlos Reygadas dhe Jeremy Strong.
Ata do të shikojnë dhe do të votojnë për 22 filma në garë për Palmën e Artë, duke përfshirë “The Phoenician Scheme” të Wes Anderson, “Eddington” të Ari Aster, “Alpha” të Julia Ducourno, “Petit Dernier” të Hafsia Herzi dhe “Nouvelle Vague” të Richard Linklater.
Nderi i shpalljes së festivalit të hapur i shkoi Quentin Tarantinos, i cili është në festival këtë vit si i ftuari nderi i Kanës Klasikët me një homazh të veçantë kushtuar regjisorit të ndjerë të filmave western me buxhet të ulët, George Sherman.
