BE, 9 prill Zhurnal.mk – Sistemi i Hyrjeve dhe Daljeve në BE (SHE), i cili filloi fazën e tij më 12 tetor të vitit të kaluar në 29 vende evropiane, do të bëhet plotësisht funksional nga 10 prilli 2026.
Kjo do të thotë që vulat e pasaportave do të zëvendësohen nga hyrjet dhe daljet e regjistruara në mënyrë digjitale, si dhe nga regjistrimi i refuzimeve të hyrjes për udhëtarët afatshkurtër jo-anëtarë të BE-së.
Të dhënat biometrike, të tilla si fotografitë e fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve, së bashku me informacionin personal nga dokumenti i udhëtimit i përdorur, do të mblidhen dhe ruhen gjithashtu në sistem.
Ky sistem i ri u prezantua për të modernizuar sistemet e sigurisë kufitare dhe të imigracionit në BE, si dhe për të zvogëluar krimin dhe mashtrimin, si dhe për të identifikuar më lehtë rreziqet e sigurisë.
Që nga fillimi i aplikimit, më shumë se 24,000 personave u është refuzuar hyrja për arsye të tilla si dokumente të skaduara ose të falsifikuara, ose pamundësia për të justifikuar plotësisht qëllimin e udhëtimit të tyre, sipas të dhënave të Komisionit Evropian.
Gjithashtu, më shumë se 600 persona janë shënuar si një rrezik potencial sigurie për Evropën, raporton Euronews.
Nëse po planifikoni pushime në Evropë në muajt e ardhshëm, ka disa gjëra që duhet të dini.
Për kë zbatohet EES dhe kush është i përjashtuar?
EES i referohet qytetarëve të vendeve jashtë BE-së/Shengenit që udhëtojnë në vendet e Shengenit ose të BE-së për qëndrime të shkurtra deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore.
Kjo përfshin shtetasit e Mbretërisë së Bashkuar, si dhe udhëtarët që nuk kanë nevojë për vizë, pavarësisht nëse udhëtojnë për argëtim apo biznes.
Kjo vlen edhe për personat që zotërojnë pasuri të paluajtshme në BE, por nuk kanë leje qëndrimi.
Megjithatë, Irlanda dhe Qiproja janë të përjashtuara nga sistemi EES, që do të thotë se kontrollet manuale të pasaportave do të vazhdojnë të zbatohen atje.
Disa persona janë gjithashtu të përjashtuar nga zbatimi i EES. Këtu përfshihen qytetarët e BE-së dhe vendeve të Shengenit, si dhe personat që mbajnë viza afatgjata ose leje qëndrimi nga ato vende, përfshirë qytetarët jo-BE.
Në mënyrë të ngjashme, anëtarët e familjes së qytetarëve të BE-së që zotërojnë një kartë qëndrimi të njërit prej këtyre vendeve, si dhe banorët vendas me leje të vlefshme për trafik të vogël ndërkufitar, janë gjithashtu të përjashtuar.
Përjashtohen anëtarët e ekuipazhit të trenave dhe aeroplanëve në linja ndërkombëtare, si dhe anëtarët e forcave të armatosura dhe familjet e tyre që udhëtojnë si pjesë e aktiviteteve të Partneritetit për Paqe ose të NATO-s.
Disa përjashtime janë gjithashtu të mundshme për udhëtimet ditore me anije turistike që fillojnë dhe mbarojnë jashtë zonës Shengen.
Qytetarët e Andorrës, San Marinos, Vatikanit dhe Monakos gjithashtu nuk do të duhet të kalojnë nëpër EES.
A do të ketë vonesa në aeroporte për shkak të EES?
Ka të ngjarë të ketë vonesa të konsiderueshme në aeroporte në muajt e parë të funksionimit të plotë të EES-së, pavarësisht premtimit të BE-së për të lejuar njëfarë fleksibiliteti për të marrë parasysh radhët e tepërta të verës.
“Kohët e pritjes tani po arrijnë rregullisht deri në dy orë në orët e pikut të trafikut, me disa aeroporte që raportojnë radhë edhe më të gjata”, thanë shoqata e aeroporteve ACI Europe dhe Airlines for Europe (A4E) në një deklaratë të përbashkët.
Një nga arsyet kryesore për më shumë vonesa është se të gjithë pasagjerët e vendeve të treta janë detyruar të regjistrohen përmes EES që nga 31 marsi.
Më parë, autoritetet e kontrollit kufitar ishin në gjendje të pezullonin proceset EES plotësisht ose pjesërisht gjatë orareve të pikut të udhëtimit.
Megjithatë, kjo nuk do të jetë më e mundur nga 10 prilli e tutje.
Kjo do të thotë që udhëtarët ka shumë të ngjarë të duhet të arrijnë në aeroport rreth një orë e gjysmë deri në dy orë më herët se zakonisht, për të marrë parasysh vonesat specifike të EES pas 10 prillit.
Megjithatë, këto vonesa ka të ngjarë të lehtësohen në afat të mesëm, sapo proceset e EES të jenë më të lehta.
Ndërkohë, shoqatat e aeroporteve dhe linjave ajrore po vazhdojnë t’i kërkojnë Komisionit Evropian që t’u lejojë autoriteteve të kontrollit kufitar të pezullojnë pjesërisht ose plotësisht EES kur është e nevojshme për të gjithë sezonin e verës 2026.
A ju nevojitet një pasaportë biometrike për EES-in?
Pasaportat biometrike nuk kërkohen rreptësisht për EES-në. Ato nevojiten vetëm për të përdorur kioskat e vetëshërbimit për regjistrim dhe hyrje më të shpejtë.
Mbajtësit e pasaportave standarde duhet të përdorin kabina me personel për regjistrimet fillestare dhe të japin një foto dhe gjurmët e gishtërinjve.
Këto të dhëna do të ruhen për tre vjet, duke i bërë kontrollet e ardhshme dukshëm më të shpejta. Udhëtarëve që refuzojnë të japin të dhëna biometrike do t’u refuzohet automatikisht hyrja.
Fëmijët nën 12 vjeç nuk janë të detyruar të japin gjurmët e gishtërinjve, por prapëseprapë duhet të fotografohen.
A duhet të regjistrohem paraprakisht për EES?
Nuk keni nevojë të regjistroheni paraprakisht për EES, pasi regjistrimi bëhet në kufi kur mbërrini në BE.
Procesi i regjistrimit varet nëse keni një pasaportë biometrike apo standarde, siç është detajuar më sipër.
Megjithatë, ekziston një mundësi tjetër për udhëtarët që duan një proces më të shpejtë.
Aplikacioni celular Travel to Europe, një aplikacion zyrtar i BE-së i projektuar posaçërisht për sistemin EES, u lejon udhëtarëve të vendeve të treta të regjistrojnë paraprakisht fotot biometrike dhe të dhënat e pasaportës 72 orë para mbërritjes, për të përshpejtuar kontrollet kufitare.
Por, kjo nuk zëvendëson intervistën e kërkuar të kontrollit kufitar.
Aktualisht, është i disponueshëm vetëm në disa vende si Portugalia dhe Suedia, me plane për ta zgjeruar aplikacionin në të gjithë BE-në.
Aplikacioni mund të shkarkohet nga Google Play ose Apple App Store, ku përdoruesit duhet të plotësojnë një pyetësor hyrës dhe të bëjnë një selfie për të konfirmuar identitetin e tyre.
