Pas vdekjes së Papës Françesku të hënën, Vatikani hyri në një periudhë si vend i lirë – një periudhë pa Papë.
Termi sedisvacancy vjen nga latinishtja “sede vacante” (karrige e zbrazët) dhe i referohet një periudhe në të cilën një seli peshkopale është e lirë, në këtë rast selia papale në bazilikën e Shën Gjon Lateranit, kisha katedrale e peshkopit të Romës dhe “nëna e të gjitha kishave”.
Gjatë një seda vacante, pushtetet papale nuk i transferohen askujt.
Kisha qeveriset nga Kolegji i Kardinalëve, por me kompetenca shumë të kufizuara të përcaktuara nga kushtetuta apostolike “Universi Dominici Gregis” e Papa Gjon Palit II nga viti 1996.
Tre zyrtarë kryesorë
Me fillimin e seda vacante, mandati i të gjithë zyrtarëve të Kurisë së Vatikanit, përveç tre, pushon automatikisht.
Gjatë kësaj periudhe, ndryshohet edhe stema e Selisë së Shenjtë, domethënë i hiqet diadema papale mbi çelësat e kryqëzuar.
Afati kohor dhe organizimi i zgjedhjeve
Kushtetuta e “Universi Dominici Gregis” parashikon se konklavat në të cilat do të zgjidhet Papa i ri mund të fillojnë jo më herët se 15 dhe jo më vonë se 20 ditë pas vdekjes ose abdikimit të Papës.
Për gati 600 vjet, këto tre javë të sedisvacancës u rezervuan për vajtimin dhe lamtumirën e Papës së ndjerë, si dhe për funeralin e tij.
Përjashtimi i vetëm ishte abdikimi i papritur i Benediktit XVI.
Në shekujt e 20-të dhe të 21-të, kishte nëntë vende të lira pune në Vatikan, që zgjatën mesatarisht 17 ditë.
Kongregacionet kardinale
Gjatë periudhës së vendit të zbrazët të selisë së peshkopit të Romës, Dekani i Kolegjit të Kardinalëve (Kardinali italian Giovanni Battista Re) kryeson mbledhjet e përditshme, ose kongregacionet e përgjithshme, të kardinalëve që drejtojnë Kishën përkohësisht.
Në praktikë, kongregacionet e përditshme kardinale shpesh shërbejnë për të vendosur udhëzime dhe për të rënë dakord për kandidatët e mundshëm për Papën e ardhshëm.
Kardinalët shpesh do ta diskutojnë këtë në mënyrë joformale.
Sigurisht, ata do të jenë të kujdesshëm që të mos e lënë publikun ta shohë apo ta dijë.
Kolegji i Kardinalëve nuk ka asnjë nga kompetencat papale dhe dy detyrat e tij të vetme janë të kryejë punët e përditshme dhe të merret me çështje urgjente, që kanë të bëjnë kryesisht me përgatitjen e konklavave.
Puna e tyre është rreptësisht administrative.
Në kongregacionet e përgjithshme, ku duhet të marrin pjesë të gjithë zgjedhësit kardinalë, kardinalët marrin vendime me shumicë votash. Kjo është periudha në të cilën Kisha Katolike i afrohet më shumë demokracisë.
Seda vacante përfundon kur kreu i sapozgjedhur i Kishës Katolike konfirmon në konklavë se pranon postin.
Pastaj administrimi i Kishës dhe i Vatikanit kalon automatikisht në duart e tij.
